Loonheffingsspecialist Frank Werger over de WKR: tussen theorie en praktijk
De Werkkostenregeling (WKR) lijkt op papier overzichtelijk, maar in de praktijk lopen werkgevers regelmatig tegen lastige interpretaties en valkuilen aan. Loonheffingsspecialist Dr. Frank Werger kent de knelpunten als geen ander. Tijdens de Regionale Salarisdagen laat hij met een interactieve WKR Quiz zien waar het vaak misgaat. In dit interview deelt hij alvast zijn visie op de WKR, bespreekt hij opvallende rechtspraak en geeft hij praktische tips om fiscale risico’s te beperken: “Wat logisch voelt, is lang niet altijd fiscaal juist.”
“De wettelijke definitie van wat belast is, wijkt af van wat ons onderbuikgevoel zegt.”
De Werkkostenregeling (WKR) biedt werkgevers de mogelijkheid om bepaalde vergoedingen en verstrekkingen aan werknemers te geven, zonder dat daar loonbelasting over betaald hoeft te worden. Het bedrag dat onbelast besteed mag worden, moet – als er geen gerichte vrijstelling geldt – passen in de ‘vrije ruimte’ en de vergoedingen en verstrekkingen mogen niet meer dan 30% afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden gebruikelijk is. Bij het beoordelen van deze ‘gebruikelijkheidstoets’ beschouwt de Belastingdienst 2400 euro per werknemer per jaar als ‘veilige haven’ waarbij geen actie wordt ondernomen. Heldere regels, zo lijkt het. Toch blijkt dat de interpretatie ervan nog wel eens verschilt. “Dat komt omdat er veel onduidelijkheid in de regel zit”, zegt Dr. Frank Werger, directeur/eigenaar van Werger Fiscaal Advies BV. Tijdens de regionale salarisdagen presenteert hij onder andere de WKR Quiz. Aan de hand van actuele casuïstiek en soms ongelofelijke uitspraken van de recente rechtspraak neemt hij deelnemers mee in de wereld van de WKR. In dit interview alvast een voorproefje van wat je straks te wachten staat.
Als eigenaar van Werger Fiscaal Advies BV adviseert Frank Werger bedrijven op het gebied van loonbelasting en premieheffing sociale verzekeringen, deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) en de ketenaansprakelijkheidsregeling (WKA). Naast zijn advieswerk voor zijn eigen bedrijf, is hij verbonden aan het Fiscaal Economisch Instituut van de Erasmus Universiteit in Rotterdam, waar hij in 2011 promoveerde op het onderwerp ‘loonsomheffing’. Dat hij zich zou specialiseren op het brede terrein van (internationale) loonheffingen, leek aanvankelijk niet de bedoeling. “Ik wilde, net als mijn vader, accountant worden. Tot ik een college kreeg van de toenmalige hoogleraar Leo Stevens. Die kon zo gepassioneerd over het vak praten, dat ik dacht: als iemand zo enthousiast is, dan moet het wel leuk zijn”, vertelt de vader van een ‘leuke 15-jarige puber’, die samen met zijn vrouw en zoon in Rotterdam woont. “Toen ben ik fiscale economie gaan studeren en dat is zo goed bevallen dat ik een stukje van zijn enthousiasme heb mogen overnemen. Ik vind loonheffingen met name leuk om te doen omdat je met mensen bezig bent.”
“Als je er niet voor hebt doorgeleerd, is de kans groot dat je het onbewust fout doet, omdat het niet aansluit bij wat je logisch zou verwachten.”
WKR Quiz
Frank Werger is een regelmatig spreker op congressen en seminars. Een onderwerp dat daarbij veelvuldig aan bod komt, is de WKR. “Er is wel jurisprudentie over de standpunten van de Belastingdienst, maar wat ik in mijn dagelijks werk zie, is dat er toch veel onduidelijkheid in die regeling zit. In de interactieve quiz brengen we elementen onder de aandacht die wij in de praktijk zien. Dus daar waar het fout gaat omdat mensen op het verkeerde been worden gezet.”
De loonheffingsspecialist begrijpt wel dat de WKR leidt tot misverstanden. “Er zit een aantal technische fouten in de wet, onlogische dingen. De wettelijke definitie van wat belast is, wijkt af van wat wij logisch vinden en wat ons onderbuikgevoel zegt. Als je er dan niet voor hebt doorgeleerd, is de kans groot dat je het onbewust fout doet, omdat het niet aansluit bij wat je logisch zou verwachten. En ja, daarnaast neemt de Belastingdienstdienst soms een standpunt in, waarvan je denkt: hoe dan?! Dat helpt natuurlijk ook niet.”
“Er zitten een aantal technische fouten in de wet, onlogische dingen.”
Andere inschatting loonbegrip
Vergoedingen en verstrekkingen tot € 2.400 per werknemer per jaar beschouwt de Belastingdienst binnen de WKR als ‘gebruikelijk’. “Als je dat netjes, op tijd aanwijst ten laste van de vrije ruimte dan heeft de fiscus geen enkel argument om te vertellen dat het niet kan.” Dat het soms toch mis kan gaan, heeft, volgens Werger, te maken met het feit dat het loonbegrip in de wet niet voor 100% aansluit aan wat wij maatschappelijk gezien als loon ervaren. “Ik heb daar een concreet voorbeeld van. Als je als werkgever een buitenlandse werknemer van buiten de EU naar Nederland haalt, heeft die persoon een tewerkstellingsvergunning nodig en daaraan gekoppeld een verblijfsvergunning. Die verblijfsvergunning is een-op-een gekoppeld aan die tewerkstellingsvergunning, want zodra de werknemer wordt ontslagen, vervalt de verblijfsvergunning. De kosten voor die verblijfsvergunning zijn dus in feite gewoon een werkgeverspost. Maar op het moment dat de werkgever ervoor betaalt, wordt dat door de Belastingdienst als loon gezien. De fiscus stelt dat als een willekeurig iemand buiten Europa naar Nederland komt en hier wil gaan wonen, hij dan zelf de kosten voor een verblijfsvergunning moet betalen. Dus als de werkgever dat doet, is het loon, is het standpunt van de fiscus.”
Geen onbelaste mindfulness dag
Ook bij activiteiten die de werkgever wel of niet moet doen op grond van Arbo-verplichtingen zijn er soms onduidelijkheden. “In 2022 is de wettekst hierover aangepast. Als gevolg daarvan vindt de Belastingdienst dat vrijwel alles wat je als werkgever in de preventieve sfeer doet, al snel te ruim is en niet iets is wat op grond van de Arbowetgeving onbelast kan. Stel jouw team werkt in een stressvolle omgeving en jij besluit om een mindfulness dag te organiseren. Volgens de fiscus is dat te algemeen waardoor er, op grond van de Arbo, geen verplichting is waardoor je het onbelast kunt aanbieden. Maar als we wachten tot een individuele werknemer in dat team wat glazig uit zijn ogen gaat kijken en bijna overspannenheidsklachten krijgt, mogen we die werknemer volgens de Arbowetgeving wel onbelast een mindfulness cursus aanbieden. De Arbowetgeving zegt dus dat je als werkgever dingen moet doen om te voorkomen dat mensen ziek worden en als je dan voor zo’n dag kiest om ervoor te zorgen dat ze weer geestelijk in balans raken, zegt de fiscus: dat is allemaal te vrijblijvend. Dat is raar. Daarom ben ik bezig een procedure voor de rechtbank te voeren over de reikwijdte van die Arbo-voorzieningen.”
“Als het ‘bonnetje’ pas bij de fiscalisten of de belastinginspecteur terechtkomt als de activiteit heeft plaatsgevonden, is het ‘kwaad’ al geschied en kan je het vaak niet meer repareren.”
Begin aan de voorkant
Om te voorkomen dat je in het kader van de WKR achteraf voor onaangename verrassingen komt te staan, moet je aan de voorkant beginnen, zegt Frank Werger. “Wees goed voor je werknemer, maar zorg wel dat je het goed regelt en dat het past bij je organisatie. In de praktijk zien we dat werkgevers binnen de grenzen allerlei leuke dingen voor werknemers proberen te doen. Daar maak je je arbeidsvoorwaarden complexer en foutgevoeliger mee. Zorg dat je per arbeidsvoorwaarde goed in beeld brengt hoe het voor de belastingheffing werkt en hou je daaraan. Vaak is er oorspronkelijk wel een goed beleid, maar worden er allerlei uitzonderingen voor individuele werknemers gemaakt. Ja, dan gaan dingen schuiven. Ook als je een onbelaste activiteit wil organiseren, kan je beter aan de voorkant beginnen. Als het ‘bonnetje’ pas bij de fiscalisten of de belastinginspecteur terechtkomt als de activiteit heeft plaatsgevonden, is het ‘kwaad’ al geschied en kan je het vaak niet meer repareren. Check daarom voordat de werknemer het voordeel krijgt, eerst wat het fiscaal betekent. Neem bijvoorbeeld die mindfulness dag. Als je weet dat je zo’n dag gaat organiseren, denk er dan vooraf over na hoe je het gaat invullen en hoe je het zo kunt onderbouwen dat die dag wel onbelast kan plaatsvinden.”
Geen holy grail
Tot slot vragen we de loonheffingsspecialist om de ‘gouden tip’. Werger lacht. “Dat vind ik wel lastig, want dat suggereert dat er een soort holy grail is, waar nog nooit iemand aan gedacht heeft. Die is er niet. Misschien moet je die vraag omdraaien. Wat moet je niet doen. Je ziet op dit moment dat er reclame wordt gemaakt om allerlei duurzame voorzieningen, zoals warmtepompen, via de werkkostenregeling aan te bieden. Op zich kan dat als je binnen de gebruikelijkheidstoets blijft, al gaat het wel af van de vrije ruimte. Een warmtepomp kost al snel vijf- tot tienduizend euro. Dat betekent dat als jij een warmtepomp aan een werknemer geeft, dat hele bedrag ten laste van de vrije ruimte komt. Als die vrije ruimte vol is, komt daar 80% eindheffing over. Dat betekent dat je, als je pech hebt, duizenden euro’s belastingheffing kunt krijgen. Laat je daarom niet gek maken door allerlei mensen die een kunstje verzonnen hebben, wat fiscaal aantrekkelijk zou kunnen zijn. Doe het alleen op het moment dat je er goed over hebt nagedacht, het past in je organisatie en je financieel hebt doorgerekend wat het voor jou betekent.”
“Laat je niet gek maken door allerlei mensen die een kunstje verzonnen hebben, wat fiscaal aantrekkelijk zou kunnen zijn.”
Actualiteiten loonheffingen
Naast het presenteren van de WKR Quiz staat Frank Werger tijdens de Regionale Salarisdagen ook uitgebreid stil bij alle actuele zaken rond loonheffingen. Naast het doornemen van de wijzigingen in de belastingtarieven en premiepercentages en alle overige relevante wijzigingen uit het Belastingplan 2026, besteedt hij o.a. aandacht aan de wijzigingen in de Wet tegemoetkomingen loondomein en de 30%-herzieningsregeling Algemeen Werkeloosheidsfonds.
Tekst Ellen Smink