Advocaat Renée Huijsmans-Zwijnenburg over arbeidsrecht en veilige werkplekken
Advocaat arbeidsrecht en medezeggenschap Renée Huijsmans-Zwijnenburg (De Clercq Advocaten) zet zich al jaren in voor veilige, eerlijke en inclusieve werkplekken. Tijdens de Regionale Salarisdagen praat zij deelnemers bij over actuele en toekomstige wetswijzigingen. In dit interview licht ze alvast enkele belangrijke thema’s toe, zoals de gedragscode tegen ongewenst gedrag en loontransparantie. Haar boodschap is duidelijk: “Wat er op de werkvloer gebeurt, doet ertoe.”
“Werk is voor veel mensen bepalend voor hun dagelijks leven. Wat er op de werkvloer gebeurt, doet ertoe.”
Ondanks de val van kabinet-Schoof liggen er nog diverse arbeidsrechtelijke wetsvoorstellen. De Tweede Kamer heeft geen van deze voorstellen controversieel verklaard, wat betekent dat de behandeling onder het demissionaire kabinet kan worden voortgezet. Wel kan het zijn dat sommige politiek gevoelige dossiers vertraging oplopen of alsnog worden uitgesteld. Renée Huijsmans-Zwijnenburg, advocaat arbeidsrecht & medezeggenschap en partner bij De Clercq Advocaten, volgt de ontwikkelingen op de voet. Ze is een van de sprekers tijdens de Regionale Salarisdagen. Tijdens haar keynote praat ze de deelnemers bij over de laatste ontwikkelingen op het gebied van arbeidsrecht. In dit interview gaat ze alvast in op een aantal onderwerpen die haar na aan het hart liggen, zoals de gedragscode ongewenst gedrag en het verkleinen van de loonkloof tussen mannen en vrouwen.
Renée Huijsmans-Zwijnenburg heeft al ruim 15 jaar ervaring in arbeidsrecht en medezeggenschap. Haar expertise ligt bij het bevorderen van een veilige werkcultuur. Ze adviseert ondernemers en HR-professionals bij complexe arbeids- en medezeggenschapsrechtelijke vraagstukken en helpt bij het ontwikkelen van beleid rondom integriteit en sociale veiligheid. Daarbij kijkt ze niet alleen naar de juridische kaders, maar ook naar de invloed op en de aanpak van de bedrijfscultuur. “Mijn doel is om werkplekken te creëren waar medewerkers zich veilig en gewaardeerd voelen”, vertelt Renée. “Bij een veilige werkvloer denken we vaak aan zaken als het dragen van een helm op de bouw of een speciale bril bij het lassen. Maar psychologische veiligheid – het gevoel van veiligheid op de werkvloer – is minstens zo belangrijk als fysieke veiligheid. Ik zie nog steeds dat ongewenst gedrag, zoals intimidatie, pesten, discriminatie of agressie, veel voorkomt. De impact hiervan is groot. Niet alleen voor degene die het overkomt, maar ook voor collega’s die het zien gebeuren, of ervan weten maar niet durven in te grijpen. Door dit aan te pakken, kun je echt verschil maken!”
“Psychologische veiligheid – het gevoel van veiligheid op de werkvloer – is minstens zo belangrijk als fysieke veiligheid.”
Veilige werkplekken
Er ligt inmiddels een wetsvoorstel om een gedragscode voor ongewenst gedrag verplicht te stellen. De beoogde ingangsdatum is 1 juli 2026. Werkgevers met tien of meer werknemers moeten dan verplicht een schriftelijke gedragscode hebben tegen ongewenst gedrag.
Renée: “Nu geldt die verplichting alleen voor organisaties met meer dan vijftig medewerkers, maar straks dus ook voor kleinere bedrijven. Juist daar is melden vaak lastig, omdat de lijnen zo kort zijn. Het belangrijkste wat ik wil meegeven is: let op, die wet komt eraan. Zorg dat je op tijd voldoet. We maken wetten niet zomaar, maar met een duidelijk doel. Het gaat erom dat iedereen zich veilig voelt op het werk. Dáár dragen we allemaal aan bij.
Toch zullen niet alleen kleine organisaties aan de slag moeten, zegt de arbeidsrechtadvocaat. “Soms ligt er wel een protocol, maar is de vertrouwenspersoon inmiddels vertrokken. Of niemand weet dat diegene er is. Ook als je al een gedragscode hebt, kijk dan goed of die voldoet aan de nieuwe regels. Zie het als een soort checklist. Door er serieus aandacht aan te besteden, laat je zien: wij vinden een veilige werkvloer belangrijk. Dit is wie wij willen zijn als werkgever. Dit zit in ons DNA.”
“Ook met een cao moet je transparant zijn over hoe loonverschillen ontstaan.”
Loontransparantie
Een ander punt dat Renée na aan het hart ligt is het wetsvoorstel loontransparantie met als doel de loonverschillen tussen mannen en vrouwen te verkleinen. Naar verwachting wordt de wet in het najaar van 2025 door de Tweede Kamer behandeld. De wet moet op 7 juni 2026 in werking treden.
“Er is al een Europese richtlijn waar Nederland zich aan moet houden”, vertelt Renée. “Onze wetgeving wordt daarop aangepast. Dit betekent ook dat bedrijven flink aan de slag moeten. Zij moeten straks een transparante loonstructuur hebben. Medewerkers moeten kunnen zien: waar sta ik en hoe verhoud ik mij tot collega’s met hetzelfde werk. Ook sollicitanten krijgen meer inzicht. Als iemand solliciteert, moet duidelijk zijn in welke schaal of loongroep die persoon valt. Je mag ook niet meer vragen wat iemand bij de vorige werkgever verdiende. Dat is in feite ook niet relevant. Het gaat erom dat iedereen binnen de organisatie gelijk wordt behandeld.”
Voor bedrijven met een cao is er vaak al een duidelijke loonstructuur, maar dat betekent, volgens Renée, niet dat ze niets hoeven te doen. “Ook met een cao moet je transparant zijn over hoe loonverschillen ontstaan. Ik raad bedrijven aan om nu alvast een projectgroep loontransparantie op te zetten. Dan ben je straks goed voorbereid op wat er komen gaat.”
“Het belangrijkste wat ik wil meegeven is: let op, die wet komt eraan.”
Impact maken
Renée Huijsmans-Zwijnenburg houdt zich bij De Clercq Advocaten ook bezig met medezeggenschap en het ondersteunen bij mediations. “Wat ik zo mooi vind aan mijn rol, is dat het over iets gaat wat vrijwel iedereen raakt: werk. Alles wat ik doe heeft met werk te maken. De meeste mensen hebben werk of zijn er op een andere manier mee verbonden. Werk is voor veel mensen bepalend voor hun dagelijks leven. Wat er op de werkvloer gebeurt, doet ertoe.”
Naast haar werk is Renée toezichthouder bij Stichting Openbaar Primair Onderwijs Oegstgeest, waar ze verantwoordelijk is voor de HR-portefeuille. Ook is ze bestuurslid van de Stichting Vrienden van het Zaans Medisch Centrum. “Ik vind het belangrijk om zaken van meerdere kanten te zien. Als toezichthouder heb ik een andere rol: ik moet snappen hoe een organisatie werkt, welke risico’s er zijn en welke belangen ik te bewaken heb.” En dat andere vrijwilligerswerk? Renée: “Ik kom uit Limburg, maar ben voor de liefde naar de Zaanstreek verhuisd. Ook mijn kinderen zijn hier geboren. We zijn altijd goed geholpen in het Zaans Medisch Centrum. Toen er een vacature kwam om als vrijwilliger iets terug te doen, heb ik geen moment getwijfeld. Via de stichting zamelen we geld in om de zorg voor patiënten en bezoekers prettiger te maken. Zo kan ik ook op een andere manier iets betekenen voor mijn directe omgeving. Impact maken zit in mij – als advocaat, maar vooral als mens.”